ပိုၼ်းၸဝ်ႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း ၊ (႕) သၢမ်ယိင်းပီႈၼွင်ႉ

(႕) သၢမ်ယိင်းပီႈၼွင်ႉ 

မိူဝ်ႈသိုၵ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် တေၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆးၼႆႉ ယၢမ်ႈလိုဝ်ႈသဝ်းမႃး တီႈမၢၼ်ႈပၢင်ႇဢူး ဢၼ်တေပဵၼ်မႃး ဝဵင်းမေႇမဵဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်မေႇ/Colonel May သေ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝဵင်း ပဵၼ်မႃး မေႇမဵဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်လီယူႇလီသဝ်းလႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်မႃး ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉတီႈဢၼ် လီဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းပၵ်းသဝ်း။ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လူမ်းၵတ်းယဵၼ် ထွင်းပဝ်ႇသေ လႆႈသုတ်ႇလႆႈၼူမ် ဢၢႆမႆႉပႅၵ်ႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇမီးတူင်ႈၼႃး ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉလိူင်ႇ တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈလႄႈ တႆးဢမ်ႇလႆႈၸႂ် တႃႇတႄႇတင်ႈဝဵင်း။ ဢွင်ႈတီႈမဵဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၼိူဝ်လွႆ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵိၼ်ႁႆႊၶဝ် လႆႈၸႂ်ယူႇသဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူႊၵေႃႉၵေႃႈ ႁူႉယူႇလူး၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မႃးႁဵတ်းႁႆႊႁဵတ်းၼႃး။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈၶဝ်မႃးတီႈမိူင်းတႆးၼႆႉ ၶဝ်လိူၵ်ႈယူႇသဝ်း တီႈဢၼ်သုင်၊ တီႈဢၼ်မီးမၢၵ်ႇႁိၼ်မၢၵ်ႇၽႃလိူင်ႇ။ 

ၵူႊမိုဝ်ႉၵူႊဝၼ်း လုၵ်ႉတၢင်းမၢၼ်းတလေး တေႃႉတၢင်ႇလႅင်ၾႆးမႃးၼႆႉ တေပႃး ပီႇယႃႇၼူဝ်ႇ ၸၢၼ်းတယႃးလႂ်၊ ငွႆးငိုၼ်းၵွၵ်းငိုၼ်း ပဵၼ်ၸုမ်ႇ တႃႇသႂ်ႇၵိၼ် ၼမ်ႉၼဵင်ႈၼၼ်ႉလႂ်၊ ၽိူၼ်တင်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၸႂ်ႉ ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေးလႂ် မႃးဝၢင်းၵွင်ဝႆႉ တီႈတႃႈလႅင်ၾႆး ပၢင်ႇဢူးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈတမ်းဝၢင်း ၶူဝ်းလဵင်းၼၼ်ႉ တိူၵ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၶဝ် လူႉၵွႆၵႂႃႇပႅတ်ႈလႄႈသင် မေႃႈဝေႈဝၢၼ်ႇဝေႈၶဝ် လႅဝ်ၵႂႃႇလႄႈသင် ၼၢင်းယိင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ပဵၼ်ၽုင်ၵေႃႈ မေႃးၸီၸီၸူၸူၵၼ်ဝႆႉ။ မေးလုၵ်ႈသိုၵ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း သိၵ်ႈ လႄႈ ၵေႃႇရၶႃး ၶဝ်ၵေႃႈ မႃးပႂ်ႉဢဝ် ၽႅၼ်ႇသိၼ်ႈသႃႇရီႇၶဝ်။ တီႈႁိမ်း ၽူႈၽိူၺ်ၽႄႈ သႃႇသၼႃႇၶရိတ်ႈ ၽၢႆႇၸူမ်ၼမ်ႉ ဢမႄႇရီႇၵၢၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ် တိူၵ်ႈပပ်ႉသမ်ႇမႃႇၵျၢမ်းလိၵ်ႈ လႄႈ တိူၵ်ႈၽႅၼ်ႇပူၵ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈၵၢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃး ပူၵ်းတင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ႁူင်းယႃ ၼႂ်းၸွၵ်ႉၼႂ်းၸဵင်ႇ ၸိူင်ႉၼႆ။ ပၢင်ႇဢူးၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၾိင်ႈထုင်းယဵၼ်ႇငႄႈ ပၢၼ်မႂ်ႇ မႃးယၼ်တိၼ်တူၺ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇတေမႃးႁူမ်ႇငမ်း ၼိူဝ်မိူင်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ တႃႈလႅင်ၾႆးၼၼ်ႉ တေမီးလေႃႉမႃႉ တင်းၼမ် ပႂ်ႉႁပ်ႉၶႅၵ်ႇမႃးမႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ပဵၼ်လေႃႉၸၢင်ႈ ယိူင်ႈႁဵတ်း လေႃႉၸၢင်ႈ တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးပုၼ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈသဵၼ်ႈတၢင်း ၶဝ်ႈဝၢင်းတႃႈလႅင်ၾႆးသေ ဢွၵ်ႇမႃး ၼိုင်ႈၵမ်း ၼိုင်ႈလမ်း။ ႁေႃႈၵႂႃႇၸွမ်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းမၢၵ်ႇႁိၼ် တင်းသဵင်တိၼ်မႃႉ ၵွၵ်ႉၵႅၵ်ႉ ၵွၵ်ႉၵႅၵ်ႉ။ ၵႂႃႇသူင်ႇၶႅၵ်ႇၶဝ် ထိုင်ႁိူၼ်းလင်ယႂ်ႇ ဢၼ်လွမ်ႉႁွပ်ႈဝဵင်းဝႆႉၼၼ်ႉ။ ႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းဝႅပ်ႇယၢင်ႇ မၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်သေ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၵေႃႈ မီးတူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇသုင်သုင်။ ႁိူၼ်းလင်ယႂ်ႇ ၸိူဝ်းမီး ၼႂ်းၵၢင်ပႃႇမႆႉ ၶႅပ်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၼမ် ၵႃႊႁိုဝ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေပႃး ႁိူၼ်း Candacraig ဢၼ်ပဵၼ် ႁိူၼ်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၶွင် Bombay Burmah Trading Company ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၵႃႉမႆႉသၵ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။  

ႁူင်းႁဵၼ်းၶွၼ်းဝႅၼ်ႉ သဵင်ႉၸူဝ်းသႅပ်ႉ/St. Joseph’s convent school (ႁူင်းႁဵၼ်း ၼၢႆးၶၢဝ် ၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇၶဝ် သွၼ်လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ) ၼႆႉ ယႂ်ႇလိူဝ် ႁိူၼ်း Candacraig ၵွၼ်ႇ။ တီႈၼၼ်ႉ ပၢႆမီးထႅင်ႈ ၸိူဝ်းလင်ႁိူၼ်းဢွပ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်လီယူႇလီသဝ်း။ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သီမၢၵ်ႇဢုတ်ႇလႅင် မူတ်းမူတ်းယဝ်ႉ။ 

ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်သွၼ်ပၼ် လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ၶဝ်ဢမ်ႇမိူၼ် ၼၢင်းယိင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈႁၼ် တီႈတႃႈလႅင်ၾႆး။ မိူဝ်ႈၶဝ် ႁွတ်ႈမႃးတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်။ လွင်ႈၸႂ်ထိုင် မၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႆႈၸႂ်ၶဝ် ယွၼ်ႉလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၵႆႉဢုမ်ႈႁွပ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်သေ ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်။ တီႈႁူင်းသဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႆႈၽိုၵ်းႁွင်ႉတူၺ်း ၸိုဝ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈမၼ်း “ဢႅၵ်ႈၼႅတ်ႈ”/Agnes ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇမိုတ်ႈႁူ ဢမ်ႇမိုတ်ႈသူပ်းသေဢိတ်း။ ၸိုဝ်ႈပီႈၼၢင်းမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်မႃး “မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း”/Mary Josephine ၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်လႆႈၽိုၵ်းၵၼ် ႁွင်ႉတူၺ်း ၸိုဝ်ႈမႂ်ႇၶဝ်။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇတႃ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းယူႇရူဝ်းပႃႇ ၸိူဝ်းမီးၸႂ်ယုမ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၶဝ် ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၶဝ်ဝႆႉလႄႈ ၶဝ်တႅပ်းတတ်းပၼ်သင်ၵေႃႈ တိုၼ်းႁပ်ႉဢဝ်ယူႇယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႄႈ ဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသေႈ ထႆႇႁၢင်ႊၵိုၵ်းၵၼ် မိူဝ်ႈမႃႇသႃႇၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ပီႊ ၁၉၂၈။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼင်ႈဝႆႉ တီႈၽၢႆႇၶႂႃသုတ်း ႁိမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇသွင်ၵေႃႉ။ ပီႈၼၢင်းမၼ်း မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း ၼင်ႈဝ

ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႆႈတႄႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈၸၼ်ႉသၢမ်။ ဢႃႇယုမၼ်း တိုၵ်ႉလဵၵ်ႉသေတႃႉ ႁဵၼ်းဢဝ်လႆႈ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ငၢႆႈငၢႆႈ။ မၼ်းလႆႈႁဵၼ်းပႃး ပိုၼ်း၊ ပၢႆးၼပ်ႉ၊ ၽၢႆႇမူတ်းသႂ်တူဝ်ၶိင်း လႄႈ ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႊ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼႆႉ လႆႈႁဵၼ်းပႃး လၢႆးႁွင်ႉၽဵင်းယေႃးမုၼ်ၾႃႉၸဝ်ႈၵၢင်ႁၢဝ် ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉတီႈပွင်ႇသေၶေႃႈၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ၽဵင်းၵေႃႈ ၶဝ်မၢတ်ႈမိူၼ်ၽဵင်းႁေ ႁွင်ႉၸွမ်းၵွႆး။

ယူႇၵႂႃႇယူႇမႃး ၸူဝ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၼႆႉ လႆႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းၶရိတ်ႈသမၢတ်ႈ လႆႈမိူဝ်းႁိူၼ်း။ လႆႈယူႇတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း မိူဝ်ႈၶၢဝ်းမႆႈ။ ၾိင်ႈၾႃႉ တီႈပၢင်ႇဢူးၼႆႉ လီယူႇၼႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၽိူဝ်ႇတေလႆႈၶဝ်ႈပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ တီႈသႅၼ်ဝီ လႆႈၶဝ်ႈပၢင်ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႈၽြႃး ၶၢဝ်းဢီႇသတႃႇ/Easter Mass ၼႂ်းၵျွင်း Church of the Immaculate Conception။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇ ၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ ၶႅတ်ႈတလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလီၵျေႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵျွင်းၽြႃးလူင်ၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇဝႆႉ ႁင်းၵွႆးၶဝ်။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ တႃႇမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်လၢႆးတၢင်းမႂ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၽိုၵ်းပႆႁူၼ်လင်တူၺ်း။ ပေႃးပႆၸိူင်ႉၼၼ် မၼ်းၸၢင်ႊၽၢဝ်ႇၵိပ်ႇမွၵ်ႇ တီႈတိၼ်ၸဝ်ႈမုၼ် မိူဝ်ႈတေႃႉသွမ်းတေႃႇ/ Sacrament ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈၶဝ်ႈပဵၼ် ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇၼႆတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်။ ၼႂ်းၸႂ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထတႄႉ ၵၢၼ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းယမ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ထတ်းသၢင် တူဝ်ၵဝ်ႇ ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ သႃႇသၼႃႇ ၸၢဝ်းၶႅတ်ႈတလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢႆးၽၢႆႇ ဢၼ်ပူင်သွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ပၢႆး႞ ၼႆၵွႆး။ မၼ်းသူင်ၸႂ် ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း။ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း သူၼ်ၸႂ် ၽၢႆႇလူလိၵ်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းယင်းပႆႇႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် မီးၸႂ်မႃး ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇၶဝ် သွၼ်လိၵ်ႈသွၼ်လၢႆးသေတႃႉ တိုၵ်ႉၶႂ်ႈၶၢတ်ႈၶွပ်ႇဝႆႉ မိူၼ်ပိူင်ၵဝ်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပီႊထူၼ်ႈသွင် ဝၢႆးလင် ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း လႄႈ ၼၢင်းယိင်း တီႈႁေႃသႅၼ်ဝီၶဝ် လႆႈၶိုၼ်းတွမ်ႁိမ်း ၸဝ်ႈၾႃႉထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး သိပ်းပီႊၼၼ်ႉတႄႉ ၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ၵေႃႉပႆႇႁူႉပွင်ႇလီ လွင်ႈၸဝ်ႈဢူႈၾႃႉမၼ်း ၼွၼ်းၽႄးၼၼ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်မႃးၵူၼ်းသိုၵ်း ႁၢင်ႊၶိုၵ်ႉၵေႃႉ႞သေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၽုတ်းပႅၼ်ၽႅဝ်ႁွတ်ႈမႃး တီႈသႅၼ်ဝီ။ ၶူၼ်ႁူဝ်ၵႅတ်းဝႆႉပွတ်းပွတ်းသေ မေႃယုမ်ႉၸုတ်းၵုတ်းဝႆႉ။  ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ၊ ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းယဝ်ႉလႄႈ လႆႈၸႂ်မၼ်း တႃႇတေၼင်ႈမိူင်း တီႈသႅၼ်ဝီ။ 

ၵႄႈၵၢင် မေးၵဝ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႄႈၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉၶဝ် ပဵၼ်ယႂ်ႇမႃး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်မႃး ၸဝ်ႈမႄႈမိူင်းယဝ်ႉ။ မၼ်းသူင်ၸႂ် တႃႇႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်ပိူၼ်ႈ။ မၼ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းႁွင်ႇၵၢင်သေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ၼႂ်းႁေႃ လႆႈၼပ်ႉယမ်မၼ်း ၼမ်လိူဝ်တၢင်ႇၵေႃႉ။

ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်ႇမဵဝ်းထႅင်ႈ။ ၸဝ်ႈၾႃႉမႂ်ႇၼႆႉ ၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်တင်း ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉ႞ ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်ႇမဵဝ်းထႅင်ႈ။ ၸဝ်ႈၾႃႉမႂ်ႇၼႆႉ ၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်တင်း ၼၢင်းသီႇပေႃႉၵေႃႉ႞သေ ယုၵ်ႉယွင်ႈပဵၼ် မႁႃႇတေႇဝီႇ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်း မႁႃႇတေႇဝီႇၵေႃႈ ပႃးမႃးၸွမ်း။ ‘ၼွင်ႉယိင်း’ မႂ်ႇၵေႃႉ႞ၵေႃႈ မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႄႈ မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း။ ၼၢင်းမျႃႉသႅင် ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း ႁၢင်ႊသႅၼ်ႈမီးမႆႇၵေႃႉ႞။ မႁႃႇတေႇဝီႇ ႁွင်ႉမၼ်းမႃးၸွမ်းၼႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်း မိူဝ်းၼႃႈထႃႈပၢႆမႃး တႃႇတေၵူပ်ႉၵူႈပၼ် တင်းလၢၼ်ၸၢႆး ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း သေၵေႃႉၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ တၢမ်တူဝ် မႁႃႇတေႇဝီႇ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ဝႃႈ မျႃႉသႅင် ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈမၼ်းမႃးႁွတ်ႈထိုင် ႁူင်းႁဵၼ်းၶွၼ်းဝႅၼ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် တၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ဝႃႈ လူးဝိတ်ႈ/ Louise ၼႆယဝ်ႉ။

တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း၊ မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း လႄႈ လူးဝိတ်ႈ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈႁူႉၸၵ်းဝႃႈ “သၢမ်ယိင်းပီႈၼွင်ႉ”/Three Sisters ၼႆယဝ်ႉ။ မႃးၽႅဝ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ မီးမႃးသုၼ်ႇလႆႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ်လႄႈ ၸဝ်ႈပီႈၾႃႉၶဝ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈမႃးၸိမ်ၸွမ်းသင်လႆႈ ၵၢၼ်ယူႇၵၢၼ်သဝ်းၶဝ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်း။ ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ တိူၵ်ႈတီႈၾၵ်းတူဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၶဝ်ႈမႃးလႆႈ။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း တႃႇၶဝ်သၢမ်ပီႈၼွင်ႉ တေၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈဝႆႈၽြႃးၼၼ်ႉ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် တေႃႉတႄႉ ယုမ်ႉသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢလိူၺ်း! လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူႊၵေႃႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလႄႈ သင်ၶဝ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸွမ်းပိူၼ်ႈ ၼႂ်းႁူင်းသဝ်းၼၼ်ႉ တေၵိုတ်းၶဝ်ပီႈၼွင်ႉၵွႆးယိုင်” ၼႆယဝ်ႉ။ 

ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶၢဝ်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၶဝ် မီးသုၼ်ႇလႄႇလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ မႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေလၵ်ႉပႃးတူဝ်ၼၼ်ႉ။ ၶဝ်ႁူမ်ႈငိုၼ်းၵၼ် ၸၢင်ႈလေႃႉမႃႉ လမ်း႞သေ ၵႆႉၵႂႃႇလႄႇၼႂ်းဝဵင်း။ ၵႂႃႇႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ် မၢၵ်ႇႁူႈလႅင်။ ၵႂႃႇထွင်ႈၼႂ်းၵၢတ်ႇၼႂ်းသႃး။ မၢင်ပွၵ်ႈ ပႃးတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉသေ ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇ တင်းဝၼ်း။ ၵူၼ်းယူႇရူဝ်းပႃႇၶဝ် မႃးၽုၵ်ႇမႃးသွမ်ႈဝႆႉ တူၼ်ႈမွၵ်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇသူႈလႆႈႁၼ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၽင်ႇၼွင် ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇ။

မိူဝ်ႈယူႇတီႈပၢင်ႇဢူး သၢမ်ယိင်းပီႈၼွင်ႉ တေႃႉတႄႉပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်းဢွၼ်ႇ မိူၼ်ပိူၼ်ႈၵွႆး။ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၽႂ်။ ယွၼ်ႉၼုင်ႈၶူဝ်း သီသွမ်ႇတုၺ်ႇၵၼ်၊ ၵႅတ်းၶူၼ်ႁူဝ် ပဵင်းႁူဝ်မႃႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၽႂ်။  ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းဢိုတ်းႁဵၼ်း လႆႈမိူဝ်းၶိုၼ်း ႁေႃသႅၼ်ဝီတႄႉ မီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၵူၼ်း ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းယူႇယဝ်ႉ။ လူးဝိတ်ႈၼႆႉ ပေႃးထွတ်ႇ ၶူဝ်းၼုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ လၢႆႈၼုင်ႈသိၼ်ႈတင်းသိူဝ်ႈသေၵေႃႈ မီးဝႆႉလၢႆးတၢင်း တႃႇတေလွတ်ႈ တၢင်းၽိတ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈတေသေႉတေၼေးမၼ်းလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မႁႃႇတေႇဝီႇ ၵေႃႉဢၼ်ႁၵ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ သွၼ်ပၼ်လႄႈ လူးဝိတ်ႈ ၸႂ်ႉၶူၼ်ႁူဝ်ပွမ် သိူင်ႇပႅတ်ႈလႆႈ ၶူၼ်ႁူဝ်ပွတ်းမၼ်းသေ ႁၢင်ႈၶိူင်ႈမိူၼ် ၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းယဝ်ႉယွၵ်ႇ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႄႈ မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇပေႃးမီးတၢင်းလွတ်ႈလႅဝ်း တီႈႁေႃၼၼ်ႉ။ မၼ်းမီးလၢႆးတၢင်း တႃႇသၢင်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်း ႁႂ်ႈသွင်ပီႈၼွင်ႉၼႆႉ ၽိတ်းၵၼ်ၵွၼ်ႇ။ တေႃႇထိုင်ဝၼ်း ဢၼ်သွင်ပီႈၼွင်ႉ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်တေႃႇသူႈမၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းသၢင်ႈပၼ်ႁႃယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၽႅၼ်သုင် ၸွမ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၵူၼ်းသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၸႂ်ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်မႃးၵမ်းလဵဝ်။ လူးဝိတ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸဝ်ႈယိင်း ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃ။ မၼ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၸႂ်ႉ “ၸဝ်ႈ” တီႈၽၢႆႇၼႃႈၸိုဝ်ႈမၼ်း။ မၼ်းၵွႆးပဵၼ် “ၼၢင်းလူးဝိတ်ႈ” ၵွႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းယူႇၽႅၼ်သုင် ပူၼ်ႉၸၼ်ႉထၢၼ်ႈမၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ဢမ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇမၼ်း ယဵၼ်ႇယဵၼ်ႇငႄႈငႄႈ လီလီငၢမ်းငၢမ်းယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉလၢႆလၢႆၵေႃႉ မီးတၢင်းမူၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်းၼႆ ဢမ်ႇႁွင်ႉပႃး လူးဝိတ်ႈယဝ်ႉ။ 

ပၢင်ၸႃႉ (ႁိုဝ်) မႃႇသႃႇ ၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈၶႄႇ

မီးၶၢဝ်းလိုဝ်ႈႁဵၼ်း ပီႊ႞၊ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ပွၵ်ႈမႃးထိုင်တီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ႁေႃလူင်သႅၼ်ဝီ ယဵၼ်သီႇသီႇဝႆႉ။ ၸဝ်ႈပီႈၾႃႉမၼ်း ၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃမႂ်ႇဝႆႉလင်႞။ မိူၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ႁိူၼ်းလူင် မၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလႅၼ်ႇ။ မီးၼိူဝ်ၵွင်း ႁိမ်းဝဵင်းၵွႆး။ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလိူဝ် ႁိူၼ်းလူင်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈပၢင်ႇဢူးပုၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈႁေႃမႂ်ႇၼၼ်ႉ မုထၢမ်း ပႂ်ႉၾၵ်းတူဝၢင်းႁေႃၼၼ်ႉ တၵ်ႉယမ်မၼ်းႁေၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ 

ႁေႃလင်ၼႆႉ ႁၢင်ႊလီတေႉတေႉ။ မီးၸၢၼ်းလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ။ ပေႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႆ မီးဝႆႉႁွင်ႈၵၢင်ႁေႃလူင် မီးဝႆႉတင်ႇမွၼ်း တႃႇႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ။ မီးဝႆႉ ပီႇယႃႇၼူဝ်ႇ လုၵ်ႈ႞။ ၶူဝ်လႆ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇထၢပ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉ သိူဝ်ႇတၢၼ်းသိူဝ်းဝႆႉမူတ်း။ တၢင်းထၢပ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ မီးႁွင်ႇၼွၼ်းလၢႆလၢႆႁွင်ႇ။ ႁွင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တင်းၵူႇၼွၼ်း လႄႈ တိူၵ်ႈသႂ်ႇၶူဝ်း ဝႅပ်ႇယၢင်ႇမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း။ လွင်ႈဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်သေပိူၼ်ႈတႄႉ မီးသိုင်ႇဝႆႉၵႃး လႄႈ ၵႃးမႂ်ႇ လမ်း႞ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈဝႃႈ ႁေႃၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ မီးမႃးၵႃး လမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ 

မႄႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇမီးၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃယဝ်ႉ။ ၼၢင်းၶမ်းသႅင် တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းမႂ်ႇသေ ၵႂႃႇယူႇတီႈႁိူၼ်းဢွၼ်ႇလင်႞ တီႈၼႂ်းဝဵင်း။ ဢမ်ႇၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ် ဢၼ်မီးၾႆးၾႃႉ၊ ဢၼ်ယူႇသဝ်း မိူၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈယဝ်ႉ။ 

ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ယွမ်းႁပ်ႉလႆႈယူႇ။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ဢမ်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ႁေႃၵဝ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ တႃႇတေၵႂႃႇယူႇၸွမ်းမႄႈၶဝ်။ မၼ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈယိင်းၵေႃႉ႞။ မၼ်းပဵၼ်ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းသႅၼ်ဝီ။ 

ပၢၼ်ၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ ႁဵတ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊ မိူၼ်ပၢၼ် ၸဝ်ႈဢူႈၾႃႉမၼ်း။ မိူင်းမၢၼ်ႊ ပတ်းပိုၼ်ႉ ပႃးၸဵမ်မိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၸေႊမိူင်းဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးလူင် ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၽွင်းငမ်း။ တီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉ မီးၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၁၄၅ ၵေႃႉသေတႃႉ မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ လႆႈတီႈၼင်ႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း တႃႇႁႃႈၵေႃႉၵွႆး။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၂၂ ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽွတ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး/Federated Shan States လႄႈ ဢႃႇၼႃႇ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇလူတ်းယွမ်းပႅတ်ႈ တင်းၼမ်။ ၶွင်ႇသီႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး/ Federated Shan Chiefs Council မီးသုၼ်ႇၽွင်းငမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၼႆသေတႃႉ တီႈတေႉမၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၵွႆး ၸတ်းၵၢၼ်မူတ်းမူတ်း။ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် တေႃႉတႄႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်း ၼႂ်းၶွင်ႇသီႇၼၼ်ႉၵွႆး။ ၼႃႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၼႂ်းမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇလူတ်းယွမ်းပႅတ်ႈ။ 

ၼႂ်းလွၵ်းပိူင်ၼႆႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၶတ်းၸႂ် တႃႇၵုမ်းၵမ်လႆႈ တင်းလုမ်ႈ။ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း ၶႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၵၢၼ်ၵႃႉၵူးယႃႈၽိၼ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး။ မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈ လႆႈသိုဝ်ႉဢဝ် ယႃႈၽိၼ်ႇ တၢင်ႇမၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း ၶဝ်ႈမိူင်းမႃးသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး မိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ယႃႈၽိၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ဢမႄႇရီႇၵၢၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ယႃႈၽိၼ်ႇ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ/League of Nations။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၂၄ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈမိူင်းဢမႄႇရီႇၵၢၼ်ႇၶဝ် လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းဢမႄႇရီႇၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးၶီႈယႃႈ သွင်သႅၼ်။ ၼႂ်းၶီႈယႃႈၶဝ် ၉၄ ဝၢၵ်ႈသမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈၽိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်ယႃႈလိပ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီႊ ၁၉၂၅ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၸႄႇၼီႇဝႃႇ တမ်းဝၢင်း မၢႆမီႈ တႃႇဢိုတ်းႁၢမ်ႈ လွင်ႈသူင်ႇဢွၵ်ႇ ယႃႈၽိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ။ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၵုမ်းၵမ် ႁေႉႁၢမ်ႈလႆႈ သူၼ်ယႃႈ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လီလီငၢမ်းငၢမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇႁူႉၶေႃႈမုၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသင်တေႉတေႉ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတေႉတေႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇတေၵုမ်းၵမ်ႁေႉႁၢမ်ႈလႆႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၵူး ယႃႈၽိၼ်ႇၼႆႉ သမ်ႉဢမ်ႇယုမ်ႇယမ် ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ။ ၶဝ်ယုမ်ႇတူဝ်ဝႃႈ ပပ်ႉသဵၼ်ႈမၢႆၶဝ်၊ ပပ်ႉမၢႆမီႈပၵ်းပိူင်ၶဝ် လႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် တေႁဵတ်းလႆႈ ၵၢၼ်ၼႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ 

မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၂၈ ၼၼ်ႉ ဢႃႇယု ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း တဵမ်သိပ်းသွင်။ မၼ်း လႄႈ ပီႈသၢဝ်ၼွင်ႉသၢဝ်မၼ်း လႆႈၶႂၢင်ႉတီႈႁူင်းႁဵၼ်း တႃႇတေၵႂႃႇ မႃႇသႃႇၸဝ်ႈၾႃႉ တီႈသီႇပေႃႉ။ ပဵၼ်ပွႆးယႂ်ႇပွႆးလူင်သေ ၵူၼ်းၵေႃႈၵိုၼ်းတေႉတေႉ။ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၵေႃႉဢၼ်ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်သူင်ႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ပႆၶၢမ်ႈသၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ ၶိုတ်ႈၸွမ်းၵၢပ်ႈမၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၼႂ်းၶွင်ႇသီႇၸဝ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၼပ်ႉယမ်မၼ်း တေႉတေႉ။ 

ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼႆႉ ဝႆႉႁိုင်ၸဵတ်းဝၼ်း။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တီႈၸမ်တီႈၵႆ မႃးၶျႃးပၢင်ဝႆႉ ၼႂ်းဝၢင်းႁေႃ။ ၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ ဢွၼ် ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ၵပ်းသိုပ်ႇပၼ်တင်း ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း သီႇပေႃႉ။ ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇ ၼႆႉ ၸူပ်းၸုမ်ႈၶူး တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႉသၾူတ်ႉမႃး။ ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်း၊ မေႃဝူၼ်ႉလႅၼ်ႈတၢင်းၼႃႈပိူၼ်ႈ။ ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇၵေႃႈ မီးတၢင်းဝူၼ်ႉ တႃႇဢဝ်မိူင်းတႆး ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီး သုၼ်ႇၽွင်းငမ်း ႁင်းၶေႃ မိူၼ်တင်း ၸဝ်ႈပီႈၾႃႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်ၸႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်လၢႆးၸွမ်းၾိင်ႈထုင်း မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ။ ၸဵတ်းဝၼ်းၸဵတ်းၶိုၼ်း မီးတီႈၶၢႆတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ၊ မီးပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်း။ မိူဝ်ႈဢဝ်ၵွမ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉလူင် လုၵ်ႉတီႈၶဵင်ႇမႃႇသႃႇ ဢၼ်မီးၸဵတ်းယွတ်ႈ တေႃႉမႃးတေႃႇထိုင် ၵွင်ၽိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈမုၼ် ၸိူဝ်းၼုင်ႈၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ လွတ်ႈႁေႃးထမ်းတြႃးမႃးၸွမ်းတင်းတၢင်း။ 

ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ ဢဝ်ၼူၾႆး ပွႆႇႁႂ်ႈၾႆးၸပ်း တီႈၵွင်ၽိုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၼူၾႆး တေၵႂႃႇၸပ်း တီႈၵွင်ၽိုၼ်းၼၼ်ႉ ပွႆႇၼူၾႆး တႆႇၵႂႃႇၸွမ်း သၢႆၸိူၵ်ႈ ဢၼ်ၼၢင်ဝႆႉ လီလီၼၼ်ႉ။ ပဵၼ်ပၢင်ပွႆး ဢၼ်လီဢၢမ်းဢေႃး တေႉတေႉယူႇယဝ်ႉ။ 

ထႅင်ႈၼႂ်ၽုၵ်ႈမႃး ၸဝ်ႈမုၼ်ၶဝ် ဢွၼ်မႃးၵဵပ်းဢဝ် လုပ်ႇ လႄႈ တဝ်ႊ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇၼႂ်းဢုမ် ဢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉ လီငၢမ်း။ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ တေဢဝ်ဢုမ်လုပ်ႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၽင်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၶုမ်ပႃႇႁဵဝ်ႈ ဢၼ်ငၢႆးၵျွင်းၽြႃးၼၼ်ႉ။ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း လိုၼ်းသုတ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ဢုမ်လုပ်ႇ တၢင်ႇၼိူဝ်ၸၢင်ႉယဝ်ႉ ၵင်ႈပၼ်ဝႆႉ ၸွင်ႈပဝ်း။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းတႄႉ လႆႈဢၢမ်းသေ တူၺ်းၸွမ်းပိူၼ်ႈ။ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ် ၾိင်ႈထုင်းမႃႇသႃႇ ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇၶဝ်။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ႁူႉဝႆႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸိူဝ်းမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉၵွႆး မီးၸၢင်ႉလႆႈၸိူင်ႉၼႆ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၵိၼ်လူင်ၼႃႇ။ ၼိုင်ႈဝၼ်း ၵိၼ်လႆႈ ၵူၺ်ႈၼိုင်ႈတူၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်။ 

တီႈၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းသီႇပေႃႉ မီးၸၢင်ႉတင်းၼမ်လႄႈ မိူဝ်ႈမႃႇသႃႇမၼ်းၼႆႉ ပႃးၸၢင်ႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇလင်ၸၢင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸင်ႇ ၶုၼ်သိုင်ႇၽွင်းမိူင်းၶဝ်၊ မုထၢမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်၊ မေးၸဝ်ႈၾႃႉ သၢဝ်းသီႇၵေႃႉ၊ ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း၊ ၼေႃႇသႅၼ်တိုၼ်းၶမ်းၶဝ်၊ ၵူၼ်းမၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ၶပ်ႉယႆၵၼ်ပႆမႃး။ မီးၽူႈထႆႇႁၢင်ႊ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ သွင်ၵေႃႉ ဢၼ်မႃးလႄႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈတူၼ်ႈမႆႉသေ ထႆႇႁၢင်ႊမၢႆတွင်း မႃႇသႃႇၸဝ်ႈၾႃႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးမႃႇသႃႇၵေႃႈ   ႁၼ်ၶႃသွင်ၵေႃႉ ဢူင်ႇယူင်ႉဢၢင်ႇယၢင်ႉဝႆႉ ၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉၼၼ်ႉလႄႈ ၶူဝ်ၶိၵ်းၶိၵ်းၶွၵ်းၶွၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလီလႄႈ မၼ်းလႆႈၵႂႃႇမိူင်းၽီယဝ်ႉ ၼႆသေ တီႈမႃႇသႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၶီၵူၼ်းႁႆႈ။ သင်ဝႃႈ တေႁွင်ႉတေႁႆႈ ၵၢင်ၵူၼ်းၼႆႉ လူလၢႆတေႃႇၸဝ်ႈၾႃႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇလီ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇ သီႇပေႃႉ ႁၼ်ၵူႈႁၵ်ႉထႅင်ႈ တီႈမႃႇသႃႇ ၸဝ်ႈဢူႈၾႃႉမၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ။ ၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ် လွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈ ဢူၺ်းလီ ၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃလိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ မႃႇသႃႇယဝ်ႉၵႂႃႇ ဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်သင် မီးၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ထိုင်မႃးႁေႃသႅၼ်ဝီဝႃႈ ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇ သီႇပေႃႉ ထုၵ်ႇတႃ တီႈ မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း ၵေႃႉပဵၼ်ပီႈၼၢင်း ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ 

ၶိူဝ်းၸဝ်ႈသႅၼ်ဝီၵေႃႈ တူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇ တင်းၸိူဝ်ႉတင်းၶိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးမီးမေးလူင်ဝႆႉယဝ်ႉလူး။ 

ၸဝ်ႈမႄႈမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ပေႃးၵႂႃႇၵေႃႈ တေမိူၼ်တင်း ဢွၼ်ႇယိင်းၶႃႈၸႂ်ႉၶဝ်ပႅတ်ႈယဝ်ႉ” ၼႆ။

ၸဝ်ႈပီႈၾႃႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၶဝ်ၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မႁႃႇတေႇဝီႇ ၸဝ်ႈပီႈၾႃႉၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈသီႇပေႃႉမႃး။ ပဵၼ်ၼွင်ႉယိင်း ၸဝ်ႈဢုင်ႇၵျႃႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႊ ႁဵတ်းလူလၢႆတေႃႇလႆႈ ပီႈၸဝ်ႈမၼ်း၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းမၼ်း၊ ဢူၺ်းလီၵၢၼ်မိူင်းမၼ်းၼၼ်ႉသႄႈ။ 

မိူဝ်ႈပီႊၼၼ်ႉ သၢမ်ယိင်းပီႈၼွင်ႉ လႆႈယူႇဝႆႉ တဵတ်ႇတဵတ်ႇယဵၼ်ယဵၼ် တီႈႁေႃ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵူၼ်းလူင် ဝူၼ်ႉၶႆႈ တႃႇတေတႅပ်းတတ်း။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၼႆႉ တေလႆႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉႁႃႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ လႆႈယူႇပႂ်ႉ တီႈႁိူၼ်း။ မၼ်းဢွၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈႁူႉဝႃႈ ၼၢႆးၶၢဝ်ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းသင်ယူႇဝႆႉ။ လွမ်ဝူၼ်ႉတူၺ်း ၾၢင်ႁၢင်ႊႁူင်းႁဵၼ်းၶွၼ်းဝႅၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ၶၢဝ်းၵတ်း။ ၼၢႆးတေသုမ်ႇဝႆႉ ပႃႇယိူဝ်ႈ။ တေလႆႈဢၢႆႊၵႂၼ်းၽိုၼ်း တီႈသိုင်ႇမိုဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ ၸဝ်ႈပီႈၾႃႉၶဝ် တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေဢဝ်သၢမ်ယိင်းပီႈၼွင်ႉ သူင်ႇၵႂႃႇႁဵၼ်း တီႈၵႆလိူဝ်ပၢင်ႇဢူးထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမႂ်ႇ သီႇပေႃႉၵေႃႈ တေလွမ်လွမ်ႁႃထႅင်ႈ ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇထႅင်ႈၵေႃႉ႞သေ ပေႃးလိုမ်းပႅတ်ႈ မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်းယဝ်ႉႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၂၉ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉ လႆႈၶီႇၶွင်ႉလႅင်ၾႆးၶေႃၶေႃသေ ၵႂႃႇၵလေႃး။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၢင်သဝ်းၼိူဝ်လွႆ  ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၶဝ်ယူႇသဝ်း။ မီးၸမ်ၵၼ်တင်း မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းပုၼ်ႉ။ 

လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တေၵႂႃႇမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈတၢင်းလႅင်ၾႆး ၵႂႃႇထိုင်လႆႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၵႃႊလႆႈလူင်းၵႂႃႇတၢင်းမၢၼ်းတလေး ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ပွတ်းၵၢင်သေ ၸင်ႇၶိုၼ်းဝၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်း သၼ်လွႆမိူင်းတႆး တၢင်းၸၢၼ်းပုၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းတႆးယဝ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႆႈႁၼ်ထႅင်ႈ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး ဢၼ်မီးလွႆဢွၼ်ႇ ဢွၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ တဵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းလႆႈငွၵ်ႈႁူဝ် ဢွၵ်ႇႁူးလႅင်း ၶွင်ႉလႅင်ၾႆးသေ တူၺ်းဢူၺ်းၵေႃႉၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ် ၸိူဝ်းႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းၽုင်ၵူၼ်း တီႈတႃႈလႅင်ၾႆးၼၼ်ႉ။ လႅင်ၾႆးၼၼ်ႉ လူင်းလွႆသေ ႁွတ်ႈထိုင် မၢၼ်းတလေး မိူဝ်ႈၶမ်ႈ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပႆႇၶဝ်ႈ ဝဵင်းႁေႃၶမ်းၵဝ်ႇ တီႇပေႃးမိၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ပေႃးၼွၼ်းလပ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။

ထႅင်ႈၼႂ်ၽုၵ်ႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း တိုၼ်ႇမႃးၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ပၢင်ႇပဵင်း ဢၼ်ၵႂၢင်ႈယူင်ႈယူင်ႈယၢင်ႈယၢင်ႈလူင်ၼၼ်ႉ။ တေႃႉတႄႉ လႆႈႁၼ် သၼ်လွႆမိူင်းတႆး မိူၼ်ႁွႆးသွမ်ႇသေႃႇႁေႃႇသႄႇႁႄႇဢွၼ်ႇဝႆႉ တီႈလႅၼ်ၶွပ်ႇၾႃႉၵၢင်ႁၢဝ် တၢင်းၽၢႆႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ။ လႅင်ၾႆးၵေႃႈ ႁေႃႈတင်းဝၼ်း။ ၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈ လႆႈႁၼ် ပၢင်ႇပဵင်း ဢၼ်ၽုၼ်ႇမုၵ်ႉလိူင်ႇ၊ မၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် မီးတူၼ်ႈထၼ်လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ၊ တူင်ႈၼႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၽွင်တဝ်ႊၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ႁူဝ်ၸၢၵ်ႈ ပိဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးတီႈႁူးလႅင်းသေ မႃးတူၵ်းသႂ်ႇတီႈ ၶႅၼ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း။ ၶွင်ႉလႅင်ၾႆးၵေႃႈ ၶွၼ်းၵႂႃႇၶွၼ်းမႃး။ သဵင်မၢၵ်ႇလေႃႉၵိင်ႈၵေႃႈ မေႃးဢိုတ်းဢိုတ်းဢၢတ်းဢၢတ်း။ ပေႃးလပ်းသိင်ႇထႅင်ႈၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ၼွၼ်းလပ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ ၽီႉၽီႉၽေႃႈၽေႃႈ။ ယွၼ်ႉငိၼ်းသဵင်တိုင်ႈၼူၵ်ႉဝိတ်ႇလႄႈ ၸင်ႇတိုၼ်ႇမႃးၶိုၼ်း။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁွတ်ႈတႃႈလႅင်ၾႆး တႃႇၸီႇယဝ်ႉ။ 

ပဵၼ်ၶၢဝ်းလပ်းသိင်ႇသေတႃႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢမ်ႇပေႃးၵႆၵႃႊႁိုဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႅပ်ႈၼင်ႇၶႂ်ႈၵတ်းၶႂ်ႈၸီႈမႃး လူဝ်လူဝ်ယဝ်ႉ။ လႅင်ၾႆးၶဝ်ၼၼ်ႉ ငွၵ်းၵႂႃႇၽၢႆႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၶိုၼ်း။ လတ်းၽၢၼ်ႇ တူၼ်ႈဝၢၼ်လိၼ်ႉငိူၵ်ႈ လႄႈ တူၼ်ႈယုမ်းယုမ်းယႅမ်းယႅမ်း တၢင်ႇၸိူဝ်းယဝ်ႉ လႅင်ၾႆးၼႆႉ တွၵ်ႇၶိုၼ်ႈသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပႃႇထိူၼ်ႇ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ 

မိူဝ်ႈၶၢဝ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လႅင်ၾႆး တိုၵ်ႉၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈလွႆ။ မၢင်တီႈ ၸၼ်းၼႃႇလႄႈ လႆႈတႆႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်မိူၼ်တေႃးၵီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႂႃႇၼႃႈ သုတ်ႈႁူၼ်၊ ၵႂႃႇၼႃႈ သုတ်ႈႁူၼ်သေ ထိုင်မႃးၼိူဝ်ၸိၵ်း။ ၸွမ်းတၢင်းၼႆႉ မီးၵႄးႁွင်ႊၼမ်ႉဢွၼ်ႇ လၢႆလၢႆၵႄး၊ ပႃႇမႆႉသၵ်း လၢႆလၢႆတီႈ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ထိုင်မႃးတီႈလိၼ်ပဵင်း။ ယူႇၼိူဝ်လႅင်ၾႆးသေ လႆႈႁၼ်မၢၼ်ႈႁၼ်သူၼ်ယဝ်ႉ။ ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းသွင်ၽၢႆႇၼႆႉ လႆႈႁၼ် ၵေႃမႆႉပူၵ်ႇမႆႉသၢင်းထႅင်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လႆႈႁၼ် ဝဵင်းၵလေႃးယဝ်ႉ။ ၸိၵ်းလွႆၶဵဝ်ၸၢဝ်းငၢဝ်း လွမ်ႉႁွပ်ႈဝဵင်းဝႆႉလႄႈ မိူၼ်တင်း မီးဝႆႉ ၼႂ်းဢၢင်ႇယဝ်ႉ။ 

ၽိူဝ်ႇထိုင်တႃႈၵေႃႈ လႅင်ၾႆး ၽူႇလူမ်းဢွၵ်ႇ ‘သူး’ ၼႆသေ ၵိုတ်း။ လုၵ်ႉတီႈၶွင်ႉႁူဝ်ၸၢၵ်ႈ ဢွၵ်ႇဢၢႆႊၼမ်ႉမႃးတင်းၼမ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶၢႆမႆႉပႅၵ်ႇၶဝ် ပႃးသႃႉပႃးသွင်းသေ လႅၼ်ႈမႃးႁိမ်းလႅင်ၾႆး ပဵၼ်ၽုင်။ ပႅၵ်ႇတီႈၵလေႃးၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇလိုဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးတေႉတေႉ။ ၼႂ်းလူမ်းၼိူဝ်လွႆ လႆႈပႃးဢၢႆႊမႆႉပႅၵ်ႇ ႁွမ်ႁွမ်ၼႆႉ လီၵျေႃႇၼႃႇ။ လုၵ်ႈသိုၵ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵေႃႇရၶႃးၶဝ်ၼႆႉ လႆႈၸႂ်တႃႇယူႇသဝ်း တီႈၵလေႃး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢၢႆမႆႉႁွမ်ႁိင်ႈႁိင်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈတင်း သၼ်လွႆ ဢၼ်ၵတ်းငႅၼ်းငႅၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် ၸႂ်ထိုင်မၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်ၶဝ် ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းၼီႇပေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇလူင်း  ၶွင်ႉလႅင်ၾႆးယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လႆႈမုင်ႈႁၼ် ႁိူၼ်းၵေႃႇရၶႃးၶဝ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတုမ်မႆႉသေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ၸွမ်းပၢၼ်းတၢပ်ႈလွႆ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ ၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၸွမ်းလွႆလူင်ႁိမဝၼ်ႇတႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိူၼ်းဢၼ်သုင်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းဢုတ်ႇ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵေႃႉၽွင်းငမ်း ဝဵင်းဢွၼ်ႇၼိူဝ်လွႆၼႆႉ ယူႇတီႈႁိူၼ်းလင်ၼၼ်ႉ။ ၵလေႃးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး တီႈလႄႇတီႈလၢဝ်းသင်တေႉတေႉ။ လူဝ်ႇႁႅၼ်မုင်ႈတူၺ်း ႁိူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်မီးၸွမ်း ပၢၼ်းတၢပ်ႈလွႆ။ ပေႃးယူႇတီႈႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တူၺ်းတႄႉ လႆႈမုင်ႈႁၼ်တင်းဝဵင်း။ တေမီးထႅင်ႈ ပၢင်ႇလဵၼ်ႈ ၶရိၵ်ႈၶႅတ်ႈ၊ ႁူင်းၶလပ်ႉ ၼိုင်ႈလင် လႄႈ ပၢင်ႇၽတ်ႉၵွပ်ႈ (ၾ်) မႂ်ႇမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵွႆးယဝ်ႉ။ 

ႁူင်းႁဵၼ်းၶွၼ်းဝႅၼ်ႉၼၼ်ႉ မီးၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ၵႂႃႇ ပၢင်ႇၽတ်ႉၵွပ်ႈ (ၾ်)။ မီးၾၵ်းတူဝၢင်း ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းဝႆႉ။ တီႈၾၵ်းတူဝၢင်း တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “သဵင်ႉဢႅင်းၼႅတ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၶွၼ်းဝႅၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း/St. Agnes’s English Convent Highschool for Girls” ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၸိုဝ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵွႆးၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ပဵင်းပေႃးသေဢိတ်း။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းတႄႉ ႁူင်းႁဵၼ်း သဵင်ႉဢႅင်းၼႅတ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလီယူႇ မိူၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၵဝ်ႇ ဢၼ်မၼ်းယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး။ ၼႂ်းၵၢင်ဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ တေမီးတူၼ်ႈမႆႉဢွၼ်ႇ တူၼ်ႈ႞။ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇၶဝ်ၵေႃႈ တႃးဝႆႉသီလိူင်။ ပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ပၢၼ်မႂ်ႇသေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ တႅတ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် ၸႂ်ထိုင်မၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်ၶဝ် တေႉယူႇ။ ၼၢႆးၶၢဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်း ဢီႇတႃႇလီႇယၼ်ႇ။ 

ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း၊ မႄႇရီႇ ၸူဝ်းသႅပ်ႈၾိၼ်း လႄႈ လူးဝိတ်ႈၵေႃႈ ၵႃႊလႆႈၶတ်းၸႂ်ယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမေႃၵၼ်တင်း တူင်ႇဝူင်းမႂ်ႇ ၼင်ႇၵႃႊပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၶိုင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ-မၢၼ်ႊ။ ၶဝ်လၢတ်ႈၼႄ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၶဝ် ပီႈၼွင်ႉဝႃႈ “ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸွတ်ႈ/We are King George’s daughters,” ၼႆယဝ်ႉ။ လႅပ်ႈၼင်ႇ လိူတ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼိုင်ႈယွတ်ႇၼၼ်ႉ မီးၵႃႊၶၼ်ၶိုၵ်ႉၶၢႆး လိူဝ်သေ လိူတ်ႈတႆးၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ပၵ်းပိူင်ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႉ လုၵ်ႈၶိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လႄႈတင်း ၼၢႆးၶၢဝ် ဢီႇတႃႇလီႇယၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသင်တေႉတေႉ။ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ၵူႊဝူင်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ၶၢမ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းသေ လႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၶူင်ႉဝၢင်း ၵျွင်းၽြႃး Christ the King Church ။ ပေႃးၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၽြႃး လႆႈဢဝ်ၼိဝ်ႉမိုဝ်းၶဝ် ၸုမ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉမုၼ်း/Holy Water ဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၵွၵ်းၵၢပ်ႇဢႅင်ႈငႄးၶၢဝ်ၶၢဝ် ယႂ်ႇယႂ်ႇၼၼ်ႉ။ လၢႆးႁၢင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉ ၼႂ်းၵျွင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶၢႆးသင် ၵႃႊႁိုဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်တႄႉ ၶိုၵ်ႉလူင်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈမုၼ် လိတ်ႈသူဝ်ႇၼီႇ/ Father Lissoni ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းတင်းၼမ်သေ ဝႆႈၽြႃး။ တိုမ်းႁွင်ႈၵၢင်ၵျွင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉႁၢင်ႊလၢဝ်ၶမ်းဢွၼ်ႇ တင်းၼမ် ၼိူဝ်သီသွမ်ႇႁွင်းပိုၼ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ။ ႁၢင်ႊၾၢင် ၸဝ်ႈမုၼ်ၼႆႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈတေႉတေႉ။ ၼႃႈမၼ်းၵေႃႈ မွင်သေႃႇႁေႃႇ။ မွႆၵၢင်းမၼ်းၵေႃႈယုင်ႈယၢင်ႈဝႆႉ။ ပေႃးႁႅၼ်တူၺ်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်း ၼႆၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႊၸဝ်ႈယေႇသူႉ ဢၼ်မီးဝႆႉၸွမ်း မွၵ်ႇၵုမ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်လိၼ်ယၢင် ပၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ။ သီၶမ်းပေႃးႁိူဝ်ႈလူင်ဝႆႉ။ တင်ႇယၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွၼ်းသေ မေႃးသဵင်ဝႆႉ။ တီႈပပ်ႉၵႂၢမ်းဝႆႈၽြႃးၵေႃႈ လႆႈဢၢႆမိုၵ်ႉယမ်းယိုၵ်းဝႆႉ။ လုၵ်ႉတီႈႁူးလႅင်းယႂ်ႇယႂ်ႇသုင်သုင်သေ သၢႆလႅတ်ႇၵေႃႈ ထွင်ႇၶဝ်ႈမႃးဝႆႉ။ 

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ႁွင်ႉၽဵင်း Come Holy Ghost ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် ၽိုၵ်းပၼ်ဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးသုတ်းၼိုင်ႈထႅဝ် မီးသေၵေႃႉၵေႃႉ ႁဵတ်းသဵင်ၵိူဝ်ႉသဵင်လဵၼ်ႈသေ ႁွင်ႉႁႅင်းႁႅင်း။ ပဵၼ်ၽႂ်ႁဵတ်းၼႆ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် ဢမ်ႇတၼ်းၺွပ်းလႆႈသေပွၵ်ႈ။ ပေႃးႁွင်ႉၽဵင်းသုတ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ် ၼႃႈၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် ဢၼ်ၸႂ်လမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း တိုၼ်းမီးၸႂ် ၶႂ်ႈယဝ်ႉယွၵ်ႇ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်လမ်တေႃႇၶဝ်။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶဝ်ထဝ်ႈယဝ်ႉ၊ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းလီ၊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉဢွၵ်ႇႁၢင်ႊဝႃႈ ၸႂ်ထိုင်ႁိူၼ်း၊ ၶဝ်ဝူၼ်ႉတႃႇသၢင်ႈၵၢၼ်လီ ပုၼ်ႈပၢင်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵွႆး။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇတႃ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ် ႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢွၼ်ႇ ၽဵင်ႈၽဵင်ႈၵွႆးၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်မၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ်သင်။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇတႃ ၼၢႆးၶၢဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸၼ်ႉသုင်ၸၼ်ႉတႅမ်ႇ၊ မီးဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလီ လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁၢႆႉ ၼႆၵွႆး။ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း ပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းလီ ၵေႃႉ႞။ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈသေပွၵ်ႈ။ ဢၼ်မၼ်းယၢမ်ႈႁၢႆႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၽွင်းယူႇတီႈၵလေႃးၼၼ်ႉတႄႉ ယၢမ်ႈၵႂႃႇပႃးၸွမ်း လၢႆးလဵၼ်ႈဢၼ် ႁွင်ႉၽီႁွင်ႉၽဵတ်ႇၼၼ်ႉၵွႆး။ ပဵၼ်လၢႆးဢၼ် လုၵ်ႉတၢင်းယူႇရူဝ်းပႃႇသေ ၽႅဝ်မႃးမႂ်ႇမႂ်ႇ။ ၼႂ်းႁွင်ႈႁူင်းသဝ်း ဢၼ်လပ်းသိင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း တင်းဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်း လၢႆလၢႆၵေႃႉ ယိပ်းမိုဝ်းၵၼ်သေ ပႂ်ႉထွမ်ႇတူၺ်း သဵင်ဢၼ်ၽီတေမႃးတွႆႇၾၵ်းတူ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇႁွင်ႉသႅၼ်ႇ တေဢမ်ႇၶူဝ်ၺႃးၵေႃႈ လႆႈယိူၼ်ႉဝႆႉ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ ၶဝ်ၺႃး ၼၢႆးၶၢဝ် ဢီႇတႃႇလီႇယၼ်ႇ မႃးပွင်ႉၵွႆးယဝ်ႉ။

ႁေႃမႂ်ႇသႅၼ်ဝီ

မီးဝၼ်း႞၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႆႈၶီႇလႅင်ၾႆးသေ ၵႂႃႇလႄႇ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ။ လႆႈၶီႇလႅင်ၾႆးသေ လူင်းမႃး တီႈဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းပၢင်ႇပဵင်းၵႂၢင်ႈလူင်။ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်ႈထႅင်ႈလွႆ ဢၼ်လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ ထုင်ႉယွင်ႁူၺ်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ထုင်ႉယွင်ႁူၺ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းၵႄႈၵၢင် သၼ်လွႆသွမ်ႇ သွင်ၽၢႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

လုၵ်ႉတီႈတႃႈလႅင်ၾႆး ၶဝ်တင်းၸုမ်း ၶီႇလေႃႉမႃႉသေ လႆႈၵႂႃႇဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းၸၢၼ်း။ ၶၢဝ်းတၢင်း တေၵႆ မွၵ်ႈၸဵတ်းလၵ်း။ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵၢင် ပႃႇၶၢႆး လႄႈ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၵမ်းလဵဝ်။ တီႈၶႅပ်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈ တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈ လႄႈ မေးမၼ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ ယူႇၸွမ်းၵၼ်ဝႆႉ။ ႁေႃလူင်ၼၼ်ႉ ၵဝ်ႇမွင်ယဝ်ႉသေတႃႉ တိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶၢႆးယူႇ။ ဢမ်ႇမႂ်ႇသႂ်မိူၼ် ႁေႃမႂ်ႇ တီႈသႅၼ်ဝီ။ 

တီႈတေႉ ယွၼ်ႉလူမ်းတၢင်းပႃႇၶၢႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၽတ်ႉပဝ်ႇမႃးလႄႈ ၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ၵႂႃႇၵႃႈလႂ်ၵေႃႈ မႆႈႁွၼ်ႉတေႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်တႃႈၼမ်ႉ ဢၼ်တေလႆႈၶီႇႁိူဝ်းသေ ၵႂႃႇၸူးၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼၼ်ႉၸင်ႇ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်းၵေႃႈ ထူၺ်ႈၸႂ်လူမ်ၵႂႃႇ။ ႁိူဝ်းၶဝ် လႆႈၵႂႃႇၸွမ်းမိူင် ဢၼ်မီးတူၼ်ႈယိူဝ်ႈတူၼ်ႈၶႃးသုင်သုင် တင်းၼမ်ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁိူဝ်းတွတ်ႇလွႆးလွႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း လပ်းတႃမၼ်းသေ ဝူၼ်ႉသၢၼ်တူၺ်း။ ထႅင်ႈပီႊၼႃႈမႃး ဢႃႇယုမၼ်း တေတဵမ်သိပ်းသီႇယဝ်ႉ။ ၸမ်တေထိုင် ဢႃႇယု ဢၼ်တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းလႆႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း။ ပေႃးယူႇထႅင်ႈလၢႆပီႊ မၼ်းတေလႆႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်။ ပေႃးလႆႈၶိုၼ်ႈ မၼ်းတေႁဵၼ်းပၢႆးလႂ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ငဝ်းႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈ မႃးႁူမ်ႇပႅတ်ႈ ၼႂ်းၸႂ်မၼ်း။ ၽိူဝ်ႇၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶမ်း မိုၼ်းတႃတူၺ်းၵေႃႈ တၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢၼ်သွမ်ႇၵႂၢင်ႈလူင်ဝႆႉ။ 

တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ တွၼ်ႈ (၆) ၸူဝ်ႈပၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ

🦚 ၸွင်ႈပဝ်းငဝ်းႁေႃ/The White Umbrella (3rd Edition 2017)

လွင်ႈၼၢင်းယိင်းၵေႃႉ႞ ၸိုၼ်ႇႁတ်းၶတ်းတႃႉ တႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊ

🦚 Patricia W. Elliot တႅမ်ႈသေ ၶုၼ်ယုင်းၶဵဝ် ပိၼ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈတႆး